Bijna 60% van de mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering voor wie UWV tussen 2012 en 2018 scholing inzette, vond daarna betaald werk. Dat blijkt uit het rapport Scholing van UWV-klanten met een arbeidsbeperking.
Toch zet UWV scholing weinig in: jaarlijks krijgt maar 1% van de uitkeringsgerechtigden een scholingstraject toegewezen. De uitdaging is dus om scholing gerichter in te zetten voor de mensen die er baat bij hebben.
Onderzoeksbureau Artéduc benoemde in het rapport Succesfactoren voor post-initiële arbeidsmarktgerichte scholing 5 factoren die helpen om scholing succesvol in te zetten. Deze factoren zijn: de fundering, de coach, de deelnemer zelf, de leeromgeving en de transfer van leren naar toepassen. Het rapport adviseert UWV hoe het scholing effectiever kan inzetten. Dit rapport ligt aan de basis van onderstaande reeks scholingsonderzoeken.
WGA-gerechtigden staan meestal ver van de arbeidsmarkt. Ze kunnen hun oude beroep vaak niet hervatten. Scholing kan hen aan een nieuwe plek helpen. Toch volgt jaarlijks maar 1% van hen scholing.
Het verkennend vooronderzoek Extra scholingsmogelijkheden voor WGA’ers laat zien dat alle betrokken partijen scholing geschikt vinden voor deze groep. Leer-werkcombinaties in het bijzonder. Dat geldt zeker als er extra aandacht is voor basisvaardigheden – taal, rekenen en digitale vaardigheden – en als mensen begeleiding krijgen bij hun scholing.
Tegelijk ervaren alle betrokkenen belemmeringen. Samen zorgen die ervoor dat scholing weinig wordt ingezet voor deze groep.
UWV zocht tussen 2022 en 2024 op 4 pilotvestigingen uit wat er nodig is om scholing vaker succesvol in te zetten voor WGA-gerechtigden. Het ging vooral om leer-werkcombinaties en functiegerichte taaltrainingen.
Dit waren de inzichten
- Cliënten moeten eerst weten of ontdekken dat scholing een optie is. En vervolgens verkennen wat ze willen (en kunnen) leren, voordat ze beginnen aan scholing.
- Bij het volgen van een opleiding draait het steeds om het vinden van balans. Hoe combineert het nieuwe ritme van scholing volgen – en soms ook werken of stage lopen – met een beperkte belastbaarheid? En ook met de thuissituatie? In het algemeen geldt dat scholing vaker ingezet kan worden dan professionals denken.
- Wanneer het proces van informeren, verkennen en volgen van de scholing goed verloopt, dan ervaren cliënten daarvan veel meerwaarde. Zij krijgen nieuw perspectief en ervaren persoonlijke groei. Ze voelen zich gezien, gehoord en geholpen.
- Dit alles vraagt om een bewuste handelwijze van professionals. Dat begint bij vroeg informeren over de mogelijkheden van scholing, helpen bij het verder verkennen van mogelijkheden, organiseren van scholing en eventueel maatwerk en ondersteunen bij het volgen van scholing. Ook het bemiddelen naar werk kan nodig zijn.
- Staf en management van UWV kunnen die bewuste handelwijze bij professionals stimuleren. Op basis van een heldere visie op duurzame re-integratie stimuleert UWV deze handelwijze. Zo dragen we bij aan de positionering van scholing als re-integratiemiddel.
UWV Kenniscentrum begeleidde de pilots met een lerende evaluatie. De bevindingen staan in het rapport Meer scholing: waardevol en haalbaar. Over dit onderwerp verscheen ook het artikel Meer perspectief door scholing in het UWV Kennisverslag (UKV).
- UWV Kennisverslag 2021-3 Scholing voor mensen met een arbeidsbeperking vat de inzichten uit de scholingsonderzoeken samen.
- Arbeidsmarktgericht scholen doet verslag van de evaluatie van het scholingsbudget WW. Dit onderzoek viel formeel buiten het kennisprogramma, maar de inzichten gelden ook voor mensen met een arbeidsbeperking. Scholing komt voor de verschillende groepen cliënten immers op vrijwel dezelfde manier tot stand.