UWV brengt ieder jaar arbeidsmarktprognoses uit, gebaseerd op de ramingen van het Centraal Planbureau. Maar sinds eind februari is er veel veranderd in de wereld. Daarom zette UWV dit jaar twee uiterste scenario’s tegen elkaar af: het basisscenario en een somber scenario waarin het conflict verder escaleert. ‘We zitten daar nu ergens tussenin, maar nog heel ver van dat somberste scenario’, zegt Rob Witjes, hoofd Arbeidsmarktinformatie en advies bij UWV.
3 woorden staan volgens Witjes centraal: onvoorspelbaarheid, onzekerheid en voorzichtigheid. De geopolitieke situatie maakt de toekomst lastig te voorspellen. Dat leidt tot onzekerheid bij werkgevers én werknemers, en vervolgens tot voorzichtigheid: werkgevers stellen vacatures uit en werkenden wisselen minder snel van baan. In de cijfers valt het vooralsnog mee. De werkloosheid is stabiel op zo’n 3,9 procent, al verwacht UWV dat het aantal WW-uitkeringen dit jaar met ongeveer 10 procent toeneemt.
In het basisscenario krimpt het aantal banen in de industrie en de groothandel, sectoren die gevoelig zijn voor de wereldhandel. Escaleert de situatie, dan komt ook de koopkracht onder druk en krijgen horeca, detailhandel en uitzendbranche het zwaar. Tegelijkertijd blijven andere sectoren groeien: de zorg met zo’n 90.000 extra banen in de komende jaren, en ook de ICT en de specialistische zakelijke dienstverlening. ‘De verschillen tussen sectoren zijn groter dan we de afgelopen jaren gewend waren’, aldus Witjes.
Ook regionaal lopen de verwachtingen uiteen, ziet Erik Stam, arbeidsmarktadviseur voor de regio Noord-Holland-Noord. In de Limburgse regio’s is relatief veel energie-intensieve werkgelegenheid, rond Amsterdam domineert de dienstensector die minder last heeft van hoge energieprijzen. Noord-Holland-Noord kent een diverse opbouw, waardoor de invloed van de energieprijzen beperkt blijft. Zelfs de landbouw – doorgaans energie-intensief – valt hier mee: veel open teelt, weinig kassen. De zorg is er verreweg de grootste sector én de grootste groeier. In de detailhandel zijn de gevolgen wel zichtbaar. Stam: ‘De koelkast vullen mensen wel, maar een nieuwe koelkast kopen stellen ze nog even uit.’
Ondanks alle onzekerheid blijft de krapte groot: zo’n 80 procent van de vacatures ontstaat doordat mensen van baan veranderen. Het advies van beide experts aan werkgevers is dan ook helder: koester je personeel. ‘Als je nu afslankt, kun je daar straks spijt van krijgen. De krapte komt in alle hevigheid terug’, zegt Witjes. Stam vult aan: kijk bij werving niet naar de persoon die vertrok, maar naar de taken die gedaan moeten worden. ‘Dan vis je in een grotere vijver en is de kans op een match net even groter.’ Blijven investeren in om- en bijscholing houdt werkgevers, werkenden en werkzoekenden bovendien wendbaar en toekomstbestendig.
Meer informatie over de verwachtingen voor de arbeidsmarkt? Die vindt u in de UWV Arbeidsmarktprognose.
Benieuwd wat de geopolitieke onzekerheid betekent voor uw sector of regio? Luister dan naar de 17e aflevering van De arbeidsmarkt ontcijferd. Rob Witjes en Erik Stam van UWV praten u bij over de arbeidsmarktprognoses, de regionale verschillen en wat werkgevers nú kunnen doen. Abonneer u via de bekende podcastplatforms en blijf op de hoogte van ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.