Wie naar de cijfers kijkt, ziet een opvallende ontwikkeling. Enerzijds werken er volgens Eskes nu bijna 600.000 mensen in een ICT-beroep. De groei van de afgelopen jaren zet door, al gaat het minder snel dan voorheen. Tegelijkertijd nam het aantal WW-uitkeringen onder mensen met een ICT-achtergrond sinds 2022 toe, tot bijna 6.000.
Maar anders dan je zou verwachten, zijn de tekorten niet verdwenen. Integendeel. 'Er staan bijna 18.000 vacatures open', zegt hij. 'Er is dus iets aan de hand.'
Een belangrijke verklaring ligt volgens Eskes en Ten Hoonte in de manier waarop naar digitale banen wordt gekeken. Veel mensen denken nog aan functies bij ICT-bedrijven, terwijl een groot deel van de digitale professionals ergens anders werkt.
'Slechts ongeveer 40% van de mensen met een ICT-beroep werkt daadwerkelijk bij ICT-bedrijven', zegt Eskes. De rest heeft een baan bij bijvoorbeeld een bank, overheidsinstantie, zorginstelling of industrieel bedrijf.
'De vraag verschuift', concludeert Ten Hoonte. 'En daarbij winnen cybersecurity, data en AI terrein, terwijl de vraag naar sommige andere digitale functies juist afneemt. Denk aan softwaredevelopment.'
Dat er tegelijkertijd vacatures openstaan én digitale professionals in de WW terechtkomen is een kans waar de arbeidsmarkt volgens Ten Hoonte beter op moet inspelen. Door niet klassiek te werven en selecteren, maar 'toe te leiden', zoals zij het noemt.
'Wat zijn nou de sectoren waar we heel veel digitaal talent nodig hebben? In plaats van te wachten tot mensen hun baan verliezen, zouden werkgevers, opleiders en arbeidsmarktorganisaties moeten samenwerken om mensen naar werk in die sectoren te begeleiden.'
Ten Hoonte pakt het voorbeeld van de softwaredeveloper er weer bij. 'Heeft iemand het technisch inzicht dat bij die baan hoort, dan is het doodzonde als we niet zeggen: jij bent heel handig op dat vlak. Kijk eens in welke andere sector we je aan het werk zouden kunnen helpen.'
Bij toeleiding spelen omscholing, doorstroom en zij-instroom een belangrijke rol. Volgens Eskes en Ten Hoonte zijn er al succesvolle voorbeelden, maar is de schaal nog te beperkt. Veel werkgevers zoeken toch naar de 'perfecte kandidaat', terwijl er onder degenen zónder het juiste diploma veel talent beschikbaar is.
De oplossing ligt volgens Ten Hoonte voornamelijk in een andere manier van werven. Zij pleit ervoor dat werkgevers en hr-professionals meer kijken naar vaardigheden dan naar diploma's of functietitels. Daarmee worden talenten zichtbaar die anders onbenut blijven.
'Maak bij de werving duidelijker welke taken er bij een baan horen. Niet: wat is de functie? Maar: wat gaat iemand doen?’ Volgens haar kan dit werkzoekenden stimuleren om verder te kijken dan traditionele ICT-banen. 'Als iemand met IT-ervaring bijvoorbeeld een zorghart heeft en ziet wat er in de zorg op ICT-gebied mogelijk is, dan opent dit de ogen. Een beter beeld van de taken zou enorm helpen.'
Lees ook dit uitgebreide interview met Marjolein ten Hoonte op UWV Nieuwscentrum: 'Gamende jongeren kun je opleiden tot cybersecurityexpert'
De zoektocht naar digitaal talent staat ook centraal in de nieuwste aflevering van De arbeidsmarkt ontcijferd. In 20 minuten bespreken Marjolein ten Hoonte en Frank Eskes waarom de behoefte aan digitale professionals zal blijven groeien, waarom de bron van talent groter is dan we denken – én wat we met zijn allen kunnen doen om 'm aan te boren.