Hoe gaat onze arbeidsmarkt eruitzien na de coronacrisis? Het is een vraag die ik regelmatig op me krijg afgevuurd. Natuurlijk, het blijft koffiedik kijken. Maar: er zijn volop tekenen die wijzen op snel herstel. De coronacrisis is namelijk van een totaal andere orde dan eerdere recessies. De oliecrisis, het knappen van de internetzeepbel, de kredietcrisis; in al die gevallen zie je dat de economie van de rails is gelopen. Het kost dan veel moeite om ‘m er weer op te krijgen. Door corona moest de trein op de noodrem trappen, maar hij staat nog wél op de rails. Daarin speelden de steunmaatregelen van de overheid een grote rol. Zonder de Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) hadden we wél grote ontslagrondes gehad, met name in sectoren die in lockdown moesten. Nu merken werknemers in vaste dienst nauwelijks iets van de crisis. Zij hielden gewoon hetzelfde inkomen, maar hadden door de lockdown veel minder uitgaven.

Maar dat is niet het enige punt waarop de huidige situatie uniek is. Normaal dondert de economie bij een crisis in z’n geheel omlaag. Nu zie je per sector gigantische verschillen – en zelfs bínnen sectoren. Kijk naar de foodbranche: supermarkten draaien hun beste jaar ooit, groothandels hebben het juist zwaar. Ook besteedden consumenten minder geld aan diensten, maar we kochten juist méér spullen. Toen niemand naar de kapper kon, schafte iedereen een tondeuse aan.

Een van mijn prognoses is dat we gaan profiteren van de krappe arbeidsmarkt die we hiervoor hadden. Eind 2019 stonden veel bedrijven nog te springen om personeel. Dat ligt ondernemers vers in het geheugen, en daardoor is men nu niet geneigd om werknemers op straat te zetten. Na een crisis zijn bedrijven meestal voorzichtig, maar nu heerst het gevoel: wanneer mogen we weer? Ook daardoor kun je verwachten dat de arbeidsmarkt zich snel herstelt. Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht dat de werkloosheid wat oploopt, maar dat komt niet doordat er veel banen verdwijnen. Een deel van de mensen die vorig jaar thuis kwam te zitten, kiest er nu bewust voor om even niet te werken – denk aan professionals in de horeca. Pas als zij straks actief werk gaan zoeken, gelden ze volgens de definitie als werkloos. Zo kan het gebeuren dat de werkloosheid stijgt, terwijl het aantal banen óók toeneemt.

Lees meer voorspellingen over de arbeidsmarkt van Mathijs Bouman in de nieuwe UWV Magazine(pdf, 4 MB).