UWV heeft al langer te maken met achterstanden in de sociaal-medische beoordelingen. Dit komt onder andere doordat het aantal aanvragen voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering stijgt. Hierdoor stijgt ook de vraag naar beoordelingen, terwijl het aantal verzekeringsartsen daalt. Ook zijn de wetten en regels voor ziekte en arbeidsongeschiktheid te complex geworden, waardoor de WIA en Wajong niet meer goed uitvoerbaar zijn voor UWV. Daarnaast is ons interne werkproces nu niet op orde. Zo werken we met verouderde IT en is er nog onvoldoende sturing op capaciteit en resultaten. Het gevolg is dat de achterstanden snel oplopen.

Daarom hebben we samen met het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) vastgesteld hoeveel aanvragen we kunnen uitvoeren, oftewel: wat onze capaciteit is. In december 2025 heeft de minister van SZW de Tweede Kamer hierover geïnformeerd (zie kader voor een link naar de Kamerbrief). In 2026 zetten we deze capaciteit overal in het land vooral in op aanvragen voor:

• een beoordeling arbeidsvermogen (ABA), waaronder de Wajong,
• een WIA-uitkering van mensen die al 2 jaar (104 weken) ziek zijn.

We houden hierdoor minder capaciteit over voor herbeoordelingen. Dit betekent dat het langer kan duren voordat we toekomen aan herbeoordelingen van cliënten met een WIA-uitkering. Dit vinden we vervelend en voorkomt niet dat we de komende tijd alleen herbeoordelingen kunnen doen voor een zeer beperkte groep mensen. Hierbij geven we prioriteit aan aanvragen van werknemers en werkgevers die in ernstige medische of financiële problemen kunnen komen als we nog geen herbeoordeling doen – er is dan sprake van een zogeheten schrijnende situatie.

Hoe werkt dit?

Mensen kunnen met voorrang een herbeoordeling krijgen als zij door het uitblijven ervan in ernstige financiële of medische problemen dreigen te komen. Bijvoorbeeld als hun gezondheid is veranderd, en misschien ook de mate van arbeidsongeschiktheid aanzienlijk verandert. We beoordelen dan of het gaat om een schrijnende situatie en hoe we een cliënt het beste kunnen helpen, waarbij we ook kijken naar inkomen en schulden. Vermoeden we na overleg met de cliënt een verandering in de mate van arbeidsongeschiktheid? En is de situatie schrijnend? Dan geven we de herbeoordeling voorrang en voeren we deze binnen de wettelijke termijn uit.

Voorbeelden van financieel schrijnende situaties waarbij een herbeoordeling voorrang kan krijgen:

• Schuldenproblemen met directe, ingrijpende gevolgen (bijvoorbeeld dreigende huisuitzetting).
• Het regelen van financiële zaken als iemand terminaal ziek is.
• Terugval in inkomen door een verlaging van de uitkering, bijvoorbeeld bij de overgang naar een WIA-vervolguitkering (VVU).
• Dreigend faillissement of uitstel van betaling voor een werkgever.
  

Verder geldt dat lang wachten op een herbeoordeling cliënten onzekerheid en stress kan geven, wat gezondheidsproblemen kan veroorzaken of verergeren. En ook voor ongeneeslijk zieke mensen in de laatste fase van hun leven vindt UWV een lange wachttijd onwenselijk. In deze situaties kijken we of een herbeoordeling voorrang moet krijgen, in overleg met de cliënt of de indiener van de aanvraag. Onze medisch professionals signaleren en analyseren de situatie, en kijken of een herbeoordeling verlichting kan bieden. Is dit het geval, dan geven we de herbeoordeling voorrang.

Naast een herbeoordeling bieden we – afhankelijk van de situatie – soms andere ondersteuning aan. Denk aan de hulp van Team Geldzorgen van UWV of doorverwijzing naar externe instanties.

We nemen de aanvragen voor een herbeoordeling centraal in ontvangst en in behandeling. Per 1 april 2026 is het voor werkgevers verplicht om voor zo’n aanvraag een standaard online aanvraagformulier te gebruiken. Dit formulier zorgt dat we belangrijke informatie in één keer ontvangen. We kunnen aanvragen voor herbeoordelingen dan op een uniforme manier sneller in behandeling nemen. (Zie kader voor meer informatie over de aanvraag van een herbeoordeling.)