De verdachten hebben mogelijk detentie-ontslagbewijzen vervalst en hiermee onrechtmatig heropening van UWV-uitkeringen aangevraagd en ontvangen. De onterecht ontvangen uitkeringen worden door UWV teruggevorderd.

Naar aanleiding van een melding over mogelijke uitkeringsfraude bij UWV heeft de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) begin september na onderzoek twee verdachten aangehouden. De aangehouden mannen worden verdacht van witwassen, valsheid in geschrifte en deelname aan een criminele organisatie. De verdachten hebben mogelijk detentie-ontslagbewijzen vervalst en hiermee onrechtmatig heropening van UWV-uitkeringen aangevraagd en ontvangen. De onterecht ontvangen uitkeringen worden door UWV teruggevorderd.

Mensen die in detentie verblijven verliezen het recht op een uitkering. Dit gebeurt aan de hand van een zogenoemd detentiesignaal dat UWV ontvangt. Mensen die uit detentie komen, kunnen zelf een heropening van de uitkering aanvragen door het overhandigen van een detentie-ontslagbewijs aan UWV. Uit onderzoek van de NLA blijkt dat ontslagbewijzen zijn aangepast met een vervroegde datum, terwijl de gedetineerde van het ontslagbewijs nog steeds in detentie verblijft. Dat betekent dat deze mensen die in detentie zitten onterecht een heropening van hun uitkering hebben aangevraagd en ontvangen.

Daarnaast lijkt het erop dat in meerdere gevallen bewust is gekozen om de ontslagbewijzen ook met terugwerkende kracht op te maken om op deze manier zoveel mogelijk geld te kunnen ontvangen. Verschillende gedetineerden ontvingen hierdoor een nabetaling van UWV, terwijl zij daar vanwege hun detentie geen recht op hadden.

Na consultatie met UWV is het onderzoek gestart. Het vermoedelijke misbruik vond plaats toen één van de verdachten nog in detentie zat en werd voortgezet na zijn vrijlating. Beide verdachten zouden over een periode van vijf jaar vervalste ontslagbewijzen van gedetineerden bij UWV hebben aangeleverd. Voor het regelen van de vervalste ontslagbewijzen en het aandragen van andere gedetineerden ontvingen de verdachten een vergoeding.

Fraude met uitkeringen, subsidies en steungelden ondermijnt het draagvlak voor de sociale zekerheid en ondersteuning vanuit de overheid. Dit soort fraude heeft een aanzuigende werking als niet adequaat wordt opgetreden. Daarom doet de NLA Opsporingsdienst strafrechtelijk onderzoek naar dit soort criminele constructies. UWV heeft een eigen onderzoek- en analyseteam dat onder andere dit type misbruikrisico's onderzoekt en proberen tegen te gaan.

Bij het bestrijden en voorkomen van misbruik en/of fraude is voor UWV samenwerking met organisaties als de NLA, politie en FIOD van groot belang. Daarbij vraagt de Algemene Verordening Persoonsgegevens (AVG) om zorgvuldige omgang met persoonsgegevens, maar stelt ook grenzen aan de manier waarop gegevens kunnen worden uitgewisseld en gebruikt. Dit heeft soms gevolgen om tijdig vast te stellen of mensen wel of geen recht hebben op een uitkering.