Ziech doet dit met haar collega’s van de afdeling Gezondheidswetenschappen, binnen UWV met de werkgroep ‘Datagedreven werken’ en met Datapoort, een organisatie in Noord-Nederland die complexe evaluaties en onderzoeken mogelijk wil maken. 

Datapoort bevordert regionale samenwerking in data en ondersteunt evaluatie- en onderzoekswerk. De organisatie maakt data rondom gezondheid die toegankelijk, koppelbaar en bruikbaar is voor onderzoek, beleid, onderwijs en zorg. Denk aan gegevens van ziekenhuizen, ggz-instellingen, huisartsen, GGD’en, arbodiensten. Ziech en haar collega’s onderzoeken hoe zij UWV-gegevens aan die andere gegevens kunnen koppelen. ‘We willen beschrijven hoe je die koppeling realiseert, zodat andere onderzoekers daarvan kunnen leren.’

Als praktijkvoorbeeld voor de gegevenskoppeling gebruiken Ziech en haar collega’s een vraagstuk uit de praktijk van UWV. ‘Na overleg met de divisie Sociaal-medische zaken van UWV werd besloten om te kijken naar de zorg die mensen met psychische klachten tijdens de eerste 2 ziektejaren ontvangen. Omdat deze groep zo groot is, en we die uiteindelijk willen verkleinen, is er meer kennis nodig over de periode die aan de WGA-instroom voorafgaat.’

Het onderzoek kent 2 inhoudelijke lijnen. De eerste gaat over mensen die tijdens hun ziekte op een wachtlijst staan en daardoor nog geen passende behandeling krijgen. ‘We willen onderzoeken of wachten op een behandeling samenhangt met de kans dat iemand de WGA instroomt’, vertelt Ziech. ‘Nu weten we niet hoeveel mensen de WGA instromen terwijl zij nog op een behandeling wachten.’

Daarnaast kijken de onderzoekers naar mensen met psychische klachten die wél zijn behandeld en weer aan het werk gingen. ‘Welke behandeling hebben zij gekregen en is er een verband met hun werkhervatting? Door ook naar deze groep te kijken, hopen we meer inzicht te krijgen in behandelingen die helpen om terug te keren naar werk.’

UWV heeft meer dan alleen de eigen gegevens nodig om het onderzoek goed uit te voeren. ‘Informatie over behandelingen en wachttijden ligt ook bij bijvoorbeeld huisartsen en ggz-instellingen en over re-integratietrajecten bij arbodiensten’, legt Ziech uit. ‘Bovendien verschilt het per cliënt welke medische informatie UWV van een bedrijfsarts of behandelaar ontvangt. Daardoor hebben we geen gestandaardiseerd beeld van de zorg die mensen hebben gekregen. Voor dit onderzoek willen we dezelfde soorten gegevens van veel mensen combineren.’

Het samenbrengen van die informatie is niet gemakkelijk. Organisaties bewaren gegevens op verschillende manieren en het is niet altijd direct duidelijk welke informatie waar beschikbaar is. Ziech noemt als voorbeeld dat sommige software dit soort gegevens opslaat in code, terwijl andere programma’s worden ingevuld door gebruikers met lopende tekst. ‘Dat maakt voor onderzoek veel uit. Tekst is voor een computersysteem moeilijker uit te lezen en daardoor lastiger te gebruiken voor grootschalig onderzoek.’

Medische gegevens mogen vanwege privacyregels niet zomaar tussen organisaties worden uitgewisseld. Daarom willen de onderzoekers de gegevens veilig samenbrengen in een dataomgeving van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Daar zijn al gegevens over WGA-instroom beschikbaar voor onderzoek. De onderzoekers krijgen alleen geanonimiseerde gegevens te zien. ‘Er ontstaat geen directe gegevensoverdracht vanuit UWV naar een externe infrastructuur’, benadrukt Ziech.

Blijkt uit het onderzoek dat wachttijden in de ggz samenhangen met de WGA-instroom, dan kan dat een signaal zijn voor beleidsmakers. Ook kunnen bedrijfs- en verzekeringsartsen gerichter adviezen geven aan cliënten met psychische klachten en hun werkgevers. Ziech: ‘De resultaten kunnen aanleiding geven om de wachtlijstproblematiek verder aan te pakken. Het ministerie zou bijvoorbeeld kunnen kijken naar de financiering van de ggz-zorg. Welke maatregelen nodig zijn, moet dan nog worden bepaald.’ 

Tegelijk ontstaat er een werkwijze waarop andere onderzoekers kunnen voortbouwen. Volgens Ziech hoeven zij daardoor niet opnieuw vanaf nul te beginnen. ‘Andere onderzoekers kunnen dan gebruikmaken van onze procesbeschrijving als zij gegevens uit meerdere bronnen nodig hebben.’

Het onderzoek bevindt zich in de startfase. Concrete onderzoeksresultaten zijn er daarom nog niet. Ziech: ‘We hopen in het eerste kwartaal van 2027 de gegevens daadwerkelijk te kunnen koppelen, maar zijn daarbij afhankelijk van anderen.’