‘Er is krapte op de arbeidsmarkt, en tegelijkertijd zijn er azc-bewoners die graag willen en kunnen werken. Toch ontbreekt er voor deze mensen nog passende ondersteuning richting betaald werk. Daarom is er nu onderzoek gedaan naar drie pilots in Zaanstad, Nijmegen en Eindhoven waarin COA, UWV en VNG samenwerken. Daarbij stond de vraag centraal: wat werkt bij het begeleiden van azc-bewoners naar werk, en welke onderdelen van die aanpak zijn ook op grotere schaal toepasbaar?

Op deze pilotlocaties was bijvoorbeeld een Meedoenbalie ingericht, waar bewoners terecht konden met vragen over werk, procedures en regelgeving. De toegevoegde waarde van de pilots was dat ook expertise van UWV en gemeenten werd ingezet. Daardoor konden bewoners niet alleen informatie krijgen, maar ook ondersteuning bij de stap naar betaald werk, bijvoorbeeld via voorlichting over regels en procedures of via werkgeverscontacten. Verder werden er workshops georganiseerd over praktische zaken als het maken van een cv, of tips bij een sollicitatiegesprek. 

Tegelijkertijd werd er ook aandacht gestoken in de begeleiding van werkgevers, en aan de voorlichting en vragen over het in dienst nemen van mensen met een asielachtergrond.'

‘Dat het combineren van expertise veel waarde heeft. COA kent de azc-bewoner en de opvanglocaties, en UWV en gemeenten hebben beide kennis van de arbeidsmarkt en werkgeversdienstverlening. Daarnaast hebben gemeenten al ervaring met de begeleiding van statushouders. 

Door die kennis te bundelen – bijvoorbeeld via een Meedoenbalie op locatie – werd de ondersteuning rond werk toegankelijker voor azc-bewoners. Bewoners konden op één plek terecht voor informatie, begeleiding en praktische ondersteuning. De pilots laten ook zien dat goede voorlichting over regels, procedures en de Nederlandse arbeidsmarkt belangrijk is om mensen te helpen richting werk.

Ook bleek dat werkgevers bereid zijn om azc-bewoners aan te nemen, maar dat het wel belangrijk is dat zij hierbij worden geholpen en goed worden voorgelicht. Werkgevers kunnen terughoudend zijn om iemand in dienst te nemen; ze vragen zich af wat er gebeurt als een verblijfsvergunning niet wordt toegekend, of als een azc-bewoner ineens moet verhuizen naar een andere locatie.’ 

‘Het onderzoek laat zien dat een combinatie van dienstverlening aan bewoners én werkgevers van belang is. Voor bewoners gaat het onder andere om informatie, training en begeleiding naar werk. Voor werkgevers gaat het om voorlichting, ondersteuning en het beantwoorden van vragen over regelgeving en procedures.

De evaluatie laat ook zien dat er niet één vaste werkwijze of blauwdruk uit de pilots naar voren komt. Zaanstad, Nijmegen en Eindhoven hebben de samenwerking ieder op een eigen manier vormgegeven. Wel zijn er volgens het onderzoek enkele belangrijke randvoorwaarden om deze dienstverlening verder op te schalen: duidelijke rolverdelingen, goede samenwerking tussen betrokken organisaties, voldoende capaciteit, structurele middelen en een duidelijke regierol. Ook is het belangrijk om ruimte te houden voor leren en doorontwikkeling op basis van praktijkervaringen.’