‘Aan verzuimdagen en zorgkosten worden elk jaar vele miljarden uitgegeven, terwijl er maar beperkt wordt geïnvesteerd in het ontwikkelen van nieuwe kennis en in het implementeren van wat we al weten,’ luidt Vinkers’ bevinding. Psychische klachten, zo benadrukt hij, ontstaan veelal vroeg in iemands leven, maar overheid en samenleving hebben de aanpak ervan overgelaten aan individu, of tijdens het werkende leven aan het individu en de werkgever. Vinkers pleit voor meer inzet en meer samenwerking tussen overheid, werkgevers en andere partijen om meer grip op deze groeiende problematiek te krijgen. Hij deelt drie aanbevelingen:

Vinkers is gespecialiseerd in onderzoek naar stress, onderdeel van de psychisch verzuim-problematiek. ‘Stress is normaal. Alleen, er is een kantelpunt waarop stress te veel wordt en iemand omvalt. Dat punt is voor ieder mens anders. Voordat het wordt bereikt, zijn er vaak signalen geweest: slecht slapen, weinig eetlust, veranderingen in gedrag. Er zijn steeds meer hulpmiddelen om te helpen die signalen tijdig te onderkennen, zoals smartwatches.’

‘Voor stress is iemands unieke context belangrijk. Eerder genoemde signalen kunnen aangeven dat iemand onder druk staat, en dat kan weer aanleiding zijn om te zoeken naar een oorzaak: financiële problemen, relatieproblemen, te hoge werkdruk door slechte planning of een onrealistisch takenpakket.’

Wat doe je dan wanneer je bij een werknemer bovengenoemde stresssignalen ziet? Er is geen one-size-fits-all-oplossing om stress tegen te gaan, waarschuwt Vinkers. ‘Bij preventie van stress wordt soms gezegd: ga hardlopen. Niks mis mee, maar als de oorzaak een conflict met je manager is, dan is hardlopen misschien een uitlaatklep, maar het lost het probleem niet op.’

Werkgevers kunnen een grote bijdrage leveren aan het voorkomen van psychische problemen en ziekteverzuim als gevolg daarvan, ziet Vinkers. ‘Werk is een belangrijk onderdeel van iemands leven en kan zeker oorzaak zijn van stress. Ook als de oorzaak in de privésfeer ligt is het als werkgever niet alleen een menselijk, maar ook verstandig om hulp aan te bieden. Bij het zien van (vroege) stresssignalen kun je altijd vragen: speelt er iets waar je over wilt praten, en kunnen wij iets bijdragen om het op te lossen? Want als een werknemer eenmaal uitvalt, is het vaak voor langere tijd.’

Essentieel is een goede integrale aanpak voor mentale gezondheid en preventie van psychische klachten. ‘Nu doet de werkgever iets, de werknemer, de arbo-arts, maar ook de psychiater, psycholoog, huisarts, en soms moeten mensen zelf op internet zoeken. Het is vaak te gefragmenteerd, te weinig samen en vooral ook: te laat.’ Vroege signalering én betere samenwerking tussen onder meer werkgevers, arbo-artsen en psychologen zijn belangrijke stappen in het creëren van een betere aanpak van het groeiende probleem van psychisch verzuim.

5 januari 2024

Let op: de informatie op deze pagina kan verouderd zijn. Raadpleeg voor de laatste informatie rondom wet- en regelgeving altijd www.uwv.nl