In Nederland is de verhouding tussen vacatures en werkloosheid het hoogst van de Europese Economische Ruimte (EER). Dat betekent dat er bijna evenveel vacatures als werkzoekenden zijn. Omdat vraag en aanbod niet goed op elkaar aansluiten, vinden werkgevers moeilijk werknemers. In sommige landen is de arbeidsmarkt veel ruimer. Dat is bijvoorbeeld zo in Spanje, Griekenland en Finland. Daar zijn juist veel meer werkzoekenden dan vacatures. Werkgevers vinden daar makkelijker werknemers.
Tekorten aan werknemers komen in Nederland het vaakst voor in de volgende beroepen:
- zorg- en welzijnsberoepen
- ICT‑beroepen
- technische beroepen
In heel Europa staan voor deze beroepen veel vacatures open.
In andere beroepsgroepen is juist vaker een overschot. Hier zoeken meer mensen werk dan er vacatures zijn. In Nederland zijn dit de volgende beroepsgroepen:
- creatieve en taalkundige beroepen
- grafisch vormgevers en multimedia vormgevers
- administratieve beroepen
Vaak hebben andere Europese landen ook een overschot in deze beroepen.
In Nederland zijn 193 tekortberoepen. Voor 184 van deze beroepen (95%) is in minstens 1 Europees land een overschot. De groep mogelijke werknemers buiten Nederland is groot. Voorbeelden van beroepen met een tekort in Nederland en een overschot in andere landen zijn:
- lassers en snijders (Finland)
- elektriciens gebouwaansluitingen (Finland en Griekenland)
- systeembeheerders (Tsjechië en Letland)
- elektronica- en hardware‑ingenieurs (Griekenland en Finland)
Dit biedt kansen voor werkgevers die werknemers uit andere landen willen werven. Drempels hierbij zijn onder andere verschillen in taal, werkcultuur en diploma-erkenning.
In de Nederlandse zorgsector zijn veel tekortberoepen en openstaande vacatures. Dit zijn er meer dan in veel andere Europese landen. In sommige landen is een overschot aan zorgpersoneel. Voorbeelden zijn:
- gespecialiseerd verpleegkundigen (Finland)
- fysiotherapeuten (Cyprus)
- dierenartsen (Oostenrijk en Letland)
Ondanks dit aanbod en de krappe arbeidsmarkt, werken er in Nederland weinig buitenlandse werknemers in de zorg. In landen als Duitsland en het Verenigd Koninkrijk werken meer mensen uit het buitenland in de zorg. De beheersing van de Nederlandse taal en diploma-erkenning lijken een groot probleem voor zorginstellingen.
Voor andere zorgberoepen zoals artsen en verpleegkundigen zijn nergens in Europa overschotten. Dit maakt het invullen van vacatures in deze beroepen vanuit het buitenland extra moeilijk. De personeelstekorten in deze beroepen nemen in Nederland toe, waardoor de situatie steeds ernstiger wordt.
Werven in een ander land is 1 van de mogelijke oplossingen voor arbeidstekorten. Uit werkgeversonderzoek van UWV blijkt dat 6% van de werkgevers in Nederland met vacatures werknemers in het buitenland werft. Door het vrije verkeer van werknemers binnen Europa hebben mensen de mogelijkheid om in een ander land te werken. Dit kan overschotten in herkomstlanden verminderen en krapte bestrijden in de landen van bestemming. Hierbij kan European Employment Services (EURES) helpen.