De fouten gaan over WIA-uitkeringen met een ingangsdatum tussen januari 2020 en december 2024. In totaal worden de uitkeringen van 47.000 mensen stuk voor stuk gecontroleerd — een arbeidsintensief proces dat tot eind 2027 duurt. Van 2.800 cliënten staat inmiddels vast dat hun berekening klopt.

Daarnaast lopen er aparte controles voor cliënten met loonloze tijdvakken. Dit zijn periodes waarin een werknemer wel een dienstbetrekking heeft, maar geen loon ontvangt. Volgens een uitspraak van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) mag UWV deze dagen niet langer meetellen als gewerkte dagen bij de dagloonberekening, wat voorkomt dat de hoogte van een WW- of WIA-uitkering onterecht lager uitvalt. Het was voor UWV de derde bijeenkomst over dit onderwerp, na eerdere avonden in Amsterdam en Rotterdam. Doel: direct in gesprek met de mensen om wie het gaat.

Programmadirecteur Jarco Diephout van de WIA Herstelorganisatie opende de avond. Hij was helder over wat UWV die avond wilde zeggen: ‘We kunnen vanavond vertellen dat we u als cliënt periodiek op de hoogte houden, dat er geen terugvorderingen plaatsvinden, en dat er een vergoedingsregeling in aantocht is die na de zomer van 2026 in werking treedt.’ De ambitie van UWV is concreet; uiterlijk eind 2027 duidelijkheid voor iedereen.

Maar Diephout begon met de erkenning van wat er is misgegaan: ‘Wij hebben fouten gemaakt. Fouten gemaakt in het berekenen van het dagloon bij de WIA-uitkering. En dat vinden we heel erg. Daarvoor bied ik nogmaals onze excuses aan, want dat brengt u in onzekerheid. En dat willen wij niet.’ De fouten zijn ontstaan in een complexe keten: loongegevens van werkgevers – met componenten die door de jaren heen ingewikkelder zijn geworden – komen via de Belastingdienst bij UWV terecht. Bij het gebruik van deze gegevens zijn beoordelingsfouten gemaakt.

Is het dagloon te hoog berekend? Dan vordert UWV niet terug over het verleden – de uitkering wordt voor de toekomst gecorrigeerd, met een gewenningsperiode van twee maanden. Is het dagloon te laag geweest? Dan volgt een nabetaling vanuit de vergoedingsregeling. Het meest concrete nieuws van de avond is de regeling die het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid samen met UWV, de Belastingdienst en andere ketenpartners heeft uitgewerkt.

Diephout: ‘Omdat het een vergoeding is, wordt deze buiten het verzamelinkomen gehouden, waardoor er geen effect is op fiscale toeslagen. Dit is echt uniek. Ik ben blij en trots dat we deze voorgestelde regeling in samenwerking met het ministerie en ketenpartners hebben ontwikkeld.’

Cliënten die in de toekomst structureel een hogere uitkering ontvangen, wordt geadviseerd om de fiscale toeslagen te controleren vanaf het moment van de verhoogde uitkering. Eén uitzondering: de effecten op pensioeninkomsten zijn niet meegenomen in de voorgestelde vergoedingsregeling.

Niet iedereen stapte de avond in zonder zorgen. Laura Hoogerwerf is inmiddels weer gedeeltelijk aan het werk na een periode van ziekte en een gedeeltelijke WIA-toekenning. Zij wil begrijpen hoe haar uitkering is opgebouwd: ‘Ik ben gewoon benieuwd hoe dat allemaal berekend wordt en hoe dat gaat. Dat vind ik belangrijk om te weten.’

Marjan Jonkhoff rekende de avond af op iets anders dan de complexiteit van het probleem: op de eerlijkheid. ‘Ik begrijp wel dat alles erg ingewikkeld is. Maar ik moet zeggen dat ik het heel eerlijk vind dat ze zo oprecht zijn, dat UWV echt erkent dat er fouten zijn gemaakt. Ik hoop dat het hen lukt om het allemaal goed te laten komen.’

Naast de plenaire sessie konden cliënten terecht voor een persoonlijk gesprek met een UWV-casemanager in een afgeschermde ruimte. Nieuwe berekeningen konden ter plekke niet worden gepresenteerd, maar de gesprekken namen wel onrust weg. Aron Peters had al eerder contact met UWV, maar zocht ook vanavond de casemanager op: ‘Dat heeft de onzekerheden die ik had, weggenomen.’

Chelsea Winkelman, casemanager bij UWV, sprak die avond meerdere cliënten. Ze merkte hoe zwaar de financiële onzekerheid weegt én wat mensen gemoedsrust geeft: ‘Er is al bekend dat mensen niet hoeven terug te betalen als de uitkering naar beneden gaat. Dat geeft echt al 80% van de rust die mensen nodig hebben. Want het gaat om geld, het gaat om financiën.' Maar ook het gesprek zelf helpt: ‘Ik vind het waardevol dat ik die mensen kan zien en dat ik met ze in gesprek kan gaan. Wat heb je nodig en waar kan ik helpen? Zelfs al heb ik de uitkomst van hun berekening nog niet.'

Ook Fatma Koşer Kaya, voorzitter van de Landelijke Cliëntenraad, was aanwezig. Haar positie was helder: ‘Wij staan niet tegenover UWV, we willen voor de burger dat UWV het juiste doet. De risico’s mogen niet op het bordje van de mensen komen. De gevolgschade, daar hebben wij als een muur voor gestaan.’

Na afloop merkte ze een bredere verandering op bij UWV: ‘Ik vind het heel fijn hoe UWV probeert hierin een cultuurslag te maken, een andere manier van benaderen. Dat vinden wij als Landelijke Cliëntenraad prettig – hierdoor worden mensen echt gehoord.’

De hersteloperatie duurt tot en met 2027. Nabetalingen in de vorm van de vergoeding starten na de zomer van 2026. UWV neemt altijd persoonlijk contact op – cliënten hoeven zelf te informeren. Diephout na afloop: ‘Ik heb die excuses aangeboden omdat ik vind dat deze cliënten daar recht op hebben. Wij hebben een fout gemaakt. De reacties waren over het algemeen positief, mensen waren op zoek naar antwoorden. En die gaven mij het gevoel dat ze informatie hebben gekregen die hen gerust heeft gesteld. Dat ze meer duidelijkheid hebben over de stappen die wij de komende periode gaan nemen.’

Er volgen meer bijeenkomsten. UWV blijft in gesprek én informeert cliënten regelmatig over de voortgang. De bijeenkomst in Utrecht liet zien dat erkenning en persoonlijk contact het verschil maken.