Sinds 2021 hebben 12.000 tot 13.000 mensen met long covid een WIA-beoordeling gehad. Van de mensen die een uitkering aanvroegen, kreeg 85% er ook daadwerkelijk een. Dat is vaker dan bij andere aandoeningen – daar ligt dat cijfer rond de 70%.

‘2020 en 2021 waren voor ons heel bijzondere jaren’, vertelt De Decker. ‘Het reguliere werk ging al anders. We deden alles telefonisch. En daarbij werden we in toenemende mate geconfronteerd met een nieuw ziektebeeld.’

Werknemers krijgen de eerste twee jaar doorbetaald door hun werkgever en kunnen pas daarna een WIA-uitkering aanvragen. ‘Door die vertraging was de instroom voor ons wel te beheersen’, zegt De Decker. ‘Bovendien waren het in het begin vooral nevendiagnoses – long covid naast andere aandoeningen – en steeg het aantal mensen met long covid als hoofddiagnose pas vanaf 2022 flink.’ De piek lag in 2024, met 5.000 tot 5.500 beoordelingen per jaar. ‘Dit kun je verklaren door de twee voorgaande jaren, toen de lockdowns eraf gingen en veel mensen de milde variant kregen.’

De diagnosestelling was en blijft lastig. Er is geen scan of bloedonderzoek waarmee long covid eenduidig kan worden vastgesteld. ‘Als je arm uit de kom is, dan kun je dat op een röntgenfoto zien. Bij long covid kan dat niet. Met dit soort nieuwe ziektebeelden moet je het hebben van de persoonlijke verhalen van mensen’, zegt De Decker.

In het begin werd de kennis over long covid gedeeld via bestaande systemen, zoals onderlinge toetsingsgroepen en casuïstiekbesprekingen (overleggen over complexe gevallen).

‘In 2024 hebben we besloten om een nascholing te organiseren voor alle verzekeringsartsen. Er was toen zoveel kennis ontwikkeld en bekeken met elkaar dat het zinvol was om daar twee landelijke dagen aan te wijden.’ Onder andere C-support (een netwerkorganisatie voor post-covid), een sportarts en UWV-onderzoekers gaven er presentaties over long covid en hoe je daarmee om kan gaan in je medisch oordeel.

‘Daar heb ik eigenlijk niet echt goede data over gezien. Er zijn zeker mensen weer uitgestroomd richting werk, maar de meeste mensen met long covid zitten nog in de WIA’, zegt De Decker.  Het verloop is volgens hem zeer individueel: sommige mensen waren bij de beoordeling gedeeltelijk weer aan het werk, anderen begonnen pas twee jaar later met re-integratiestappen.

‘We zien dat verbetering mogelijk is’, vertelt De Decker. ‘Maar we zien niet dat het massaal de goede kant op gaat, of dat na twee jaar iedereen weer beter is. Het ziektebeeld is ook bij iedereen heel verschillend. Dat maakt het lastig.’

Mensen met long covid vertelden dat ze zich niet gehoord voelden bij hun WIA-beoordeling. In de media kwamen mensen aan het woord die geen uitkering kregen terwijl ze wel financiële ondersteuning nodig hadden en erkenning zochten. Naar aanleiding daarvan deed UWV afgelopen zomer onderzoek. De analyse is afgerond en het eindrapport wordt binnenkort gepubliceerd.

De Decker licht alvast een tipje van de sluier op: ‘Uit de resultaten blijkt dat bij 84,6% van de beoordelingen het oordeel ‘navolgbaar’ was.’ Dit wil zeggen: er was duidelijk opgeschreven hoe een verzekeringsarts tot die keuze is gekomen. ‘Bij de overige beoordelingen was niet altijd volledig beschreven waarom een verzekeringsarts voor een bepaald aantal belastbare uren had gekozen. De uitkomst – wel of geen uitkering – klopt vaak wél’, aldus De Decker.

Het probleem is dat long covid een moeilijk objectiveerbaar ziektebeeld is. Je zou verwachten dat het foutrisico daardoor groter is. Toch ziet De Decker in de kwaliteitscontroles dat het foutpercentage niet heel anders is dan bij andere ziektebeelden.

De Decker erkent dat er gevallen zijn geweest waarbij mensen geen uitkering kregen terwijl ze daar wel recht op hadden. ‘We hebben hen in de media gezien. Dat is evident, dat is gebeurd’, zegt hij. ‘Natuurlijk willen we elke fout voorkomen, maar dat is bij long covid helaas niet gelukt. En daar zitten mensenlevens achter die de ondersteuning en de rechten van de overheid missen.’

Het aantal aanvragen neemt duidelijk af. In het eerste kwartaal van 2024 beoordeelde UWV nog 1.330 mensen met long covid als hoofddiagnose. In het derde kwartaal van 2025 was dat gedaald naar ongeveer 500 mensen.

‘Dat aantal daalt nog steeds’, zegt De Decker. ‘Wat we in 2026 nog moeten gaan zien is: zakken we door naar nul of blijft er een constant aantal aanvragen? Want er zijn nog steeds mensen die covid-infecties krijgen. Maar we weten nog niet of dat ook betekent dat er altijd een x-aantal mensen zal zijn dat die long covid ontwikkelen.’