Het effect van de inkomstenverrekening op de WW-ontwikkeling

geplaatst op 30 juni 2016

De invoering van de inkomstenverrekening, als onderdeel van de Wet werk en zekerheid (Wwz), leidt tot een toename van het aantal WW-uitkeringen. Het gaat hier echter om een statistische vertekening die de interpretatie van de WW-ontwikkeling bemoeilijkt. In het UWV Kennisverslag 2016-7 laten onderzoekers van UWV zien op welke manier deze vertekening zichtbaar kan worden gemaakt, zodat hiermee rekening kan worden gehouden.

Tot 1 juli 2015 kende de WW als hoofdregel dat UWV, als een WW-gerechtigde (deels) ging werken, het aantal gewerkte uren in mindering bracht op de WW-uitkering. Recht op een uitkering bleef bestaan voor de uren dat men nog werkloos was. Deze systematiek van urenverrekening leidt tot een lager totaalinkomen als een werknemer het werk hervat tegen een loon dat lager is dan de uitkering. Met de invoering van de Wet werk en zekerheid (Wwz) is deze systematiek vervangen door de inkomstenverrekening, met als doel een dergelijk financieel nadeel tegen te gaan en werkhervatting tegen een lager loon niet te ontmoedigen. Bij inkomstenverrekening worden inkomsten in mindering gebracht op de uitkering. Als deze inkomsten minder dan of gelijk zijn aan 87,5 procent van het laatst genoten maandloon, behoudt de werkloze zijn recht op uitkering. Werkhervatting is dan altijd lonend. De verwachting is dat WW'ers daardoor eerder een baan zullen accepteren dan vóór de invoering van de Wwz.

Om inkomstenverrekening mogelijk te maken, is de uitvoering van de WW veranderd. Een werkloze krijgt zijn WW-uitkering pas betaald nadat hij of zij over de voorafgaande maand een inkomstenopgave heeft ingediend. Bovendien wordt niet langer per 4 of 5 weken betaald, maar na afloop van een kalendermaand. Dit later betalen van uitkeringen heeft gevolgen voor de statistische gegevens over de WW. Een uitkering wordt bijvoorbeeld pas geregistreerd als ‘beëindigd wegens werk’ als duidelijk is dat het inkomen gedurende 2 maanden hoger is dan 87,5 procent van het maandloon. In die 2 maanden verstrekt UWV geen uitkering, de WW-uitkering bedraagt 0 euro. Dit wordt ook wel een ‘nuluitkering’ genoemd. De uitkering is dus in feite beëindigd, maar deze beëindiging wordt in een latere kalendermaand geregistreerd dan het geval zou zijn geweest vóór de invoering van inkomstenverrekening.

Registratie-effect

Dit later registreren van beëindigingen van de WW-uitkering heeft geen effect op de genoten WW-duur van de uitkeringsgerechtigden. Wel leidt het tot minder uitstroom en vervolgens tot een stijging van het aantal WW-uitkeringen. De onderzoekers noemen dit ‘het registratie-effect van inkomstenverrekening’. Doordat het hier echter uitsluitend gaat om een toename van het aantal ‘nuluitkeringen’, wordt het bedrag aan uitkeringen niet beïnvloed. Omdat het registratie-effect per leeftijdsgroep verschilt in omvang en tijdstip van doorwerking, is het moeilijk om de ontwikkeling per leeftijdsgroep te interpreteren en te vergelijken. Verder bemoeilijkt het registratie-effect ook de interpretatie van de ontwikkeling per sector, doordat sectoren vaak verschillen in leeftijdsopbouw.

De onderzoekers laten in het Kennisverslag zien dat met name de nuluitkeringen die ontstaan bij het einde van een WW-recht zorgen voor de statische toename van het aantal WW-uitkeringen. Het gaat dan om WW-rechten die vermoedelijk zijn beëindigd, maar nog niet formeel als beëindigd zijn geregistreerd. Door het aantal WW-uitkeringen te verminderen met deze nuluitkeringen ontstaat weer een zuiver beeld van de ontwikkeling van het aantal uitkeringen. Ook kan dan vastgesteld worden dat de trend in de WW dalend is en aansluit bij het conjuncturele beeld.

Maandelijkse uitgave van UWV Kennisverslag

Als onderdeel van het UWV Kennisverslag (UKV) publiceert UWV iedere maand een artikel van een van de kennisspecialisten van UWV. De UKV-artikelen die online verschijnen, worden achteraf gebundeld. Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden voor een e-mail alert zodat zij direct op de hoogte worden gebracht van de nieuwe publicatie op www.uwv.nl. 

Heeft u gevonden wat u zocht? Ja Nee, terug naar zoekresultaten

sluiten