UWV biedt podium voor ideeënuitwisseling over toekomst van arbeidsmarkt

geplaatst op 29 oktober 2014

Weef periodes van scholing door je werkzame leven. Ontkoppel de toegang tot de sociale zekerheid en opleidingen van de werknemersstatus. Voer het basisinkomen in. Deze pleidooien waren dinsdag 28 oktober te beluisteren op het door UWV georganiseerde Arbeidsmarktdebat 2014.

Het debat over de toekomst van de arbeidsmarkt werd gehouden in de Caballero Fabriek in Den Haag. Daar waren ooit een wagenmaker en later een sigarettenfabrikant gevestigd. In het gebouw zitten nu zo'n honderd start ups. Bruno Bruins, bestuursvoorzitter van UWV, gebruikte de geschiedenis van het pand als metafoor voor de snel opeenvolgende veranderingen op de arbeidsmarkt van de afgelopen eeuwen. Bruins legde uit dat UWV tijdens het debat niet de rol zou vervullen van kennispartij, maar juist een platform wil bieden voor ideeënuitwisseling. 


Frank Kalshoven

Frank Kalshoven: een leven lang leren

Het debat werd ingeleid door drie sprekers. Frank Kalshoven, econoom, Volkskrant-columnist en directeur van De Argumentenfabriek, liet zien dat Nederlanders de afgelopen zestig jaar viereneenhalf keer rijker zijn geworden. Dat is te danken aan de groei van de arbeidsproductiviteit. 

Eén van de factoren die deze groei heeft veroorzaakt, is de toevoeging van technologie en kapitaal aan arbeid. Geen honderden zwoegende arbeiders meer om een dijk te bouwen, maar één grote shovel bestuurd door één man met een joystick. Andere factor is: hoger opgeleide mensen.
Kalshoven trok twee conclusies. De eerste is dat robots de arbeidsproductiviteit verhogen en dus een zegen en geen vloek zijn. De tweede is dat scholing steeds belangrijker wordt voor het behoud van werkzekerheid. 'Hét nieuwe risico van deze eeuw is onvoldoende vaardigheden.'
Om dat risico het hoofd te bieden moeten we ons leven anders inrichten, zei Kalshoven. Niet meer alleen scholing voorafgaand aan onze eerste baan, maar ook tijdens en tussen banen in. Hij noemde de Brug-WW, die het kabinet in 2015 wil laten ingaan, een 'hoopgevend begin', 'een omwenteling' in het denken over de verbinding tussen scholing en sociale zekerheid.

Roos Wouters

Roos Wouters: het Burger Service Model

Roos Wouters, politicoloog en voorzitter Het Nieuwe Werken Werkt, vindt dat het huidige sociale zekerheidsstelsel te eenzijdig rust op het concept van werknemers met een vast contract. Het houdt te weinig rekening met de ongeveer één miljoen zzp'ers in Nederland. '74 procent van hen heeft geen arbeidsongeschiktheidsverzekering en 80 procent geen pensioen. Niet zo sociaal dus.'
Wouters pleit voor een Burger Service Model (BSM), waarin de toegang tot verzekeringen, voorzieningen en opleidingsgelden niet aan een werkgever of branche, maar aan het burgerservicenummer (BSN) zijn gekoppeld. Iedere burger die een bijdrage levert aan de arbeidsmarkt, of dat nu in vaste dienst is of flexibel, krijgt daarmee toegang tot de sociale zekerheid en voorzieningen.
'We kunnen de kloof tussen flex en vast vergroten, maar we kunnen ook kijken naar het gedeelde belang en een combinatie tussen flex en vast faciliteren. Zodat je kunt kiezen voor een vorm die op dat moment het beste bij je past. Ik pleit voor een sociale-zekerheidsmodel dat daarop inspeelt.'

Rutger Bregman

Rutger Bregman: het basisinkomen

Historicus en schrijver Rutger Bregman constateerde dat het idee van de maakbaarheid van het systeem heeft plaatsgemaakt voor dat van de maakbaarheid van het individu. 'De oplossing voor een structureel probleem als werkloosheid wordt bij het individu gelegd. Dus gaan we mensen eindeloos trainen en opleiden, maar dat leidt zelden tot het gewenste effect.' We moeten weer 'groter denken' en opnieuw geloven in de maakbaarheid van de samenleving, adviseerde Bregman.
Een particpatiesamenleving gaat niet lukken, zei hij, als je niet tegelijkertijd minder gaat werken. Dus stelde hij voor een aantal 'utopieën' uit de jaren tachtig weer van stal te halen. Zoals die van het basisinkomen. Want, zei Bregman: 'Volledige werkgelegenheid voor iedereen; het valt gewoon niet vol te houden.'

Arbeidsmarktdebat

Tafelgasten

Aan het daarop volgende tafeldebat, geleid door debatleider Anouschka Laheij, namen prominenten uit onderwijs en arbeidsmarkt deel. Naar aanleiding van één van de stellingen zei FNV-voorzitter Ton Heerts geen voorstander te zijn van het 'pamperen' van zzp'ers. Hij vindt dat zzp’ers ondernemers zijn en dat zij verplicht moeten worden om zelf een voorziening te treffen voor hun arbeidsongeschiktheid en pensioen.
ABU-voorzitter Aart van der Gaag stelde dat het sociale zekerheidsstelsel met zijn tientallen sectoren, branches, pensioenfondsen, O&O-fondsen en eigen regels 'honderd procent' is vastgelopen. 'Alles is in kokertjes ingericht. Om de toekomst veilig te stellen moet de werkende centraal worden gesteld', aldus Van der Gaag, die ook brood ziet in het idee van Roos Wouters.
Voorzitter Jan van Zijl van de MBO Raad wilde de discussie voeren over het basisinkomen. 'Ik zeg niet dat ik ervoor ben, maar het is de moeite van het overdenken waard.'
Bas ter Weel, onderdirecteur CPB, stelde dat er onvoldoende prikkels voor werknemers van vijftig jaar en ouder zijn om te investeren in zichzelf of van baan te veranderen. 'Deelname aan het deeltijdonderwijs bijvoorbeeld is bedroevend laag. Dat zouden we juist moeten stimuleren.'

Heeft u gevonden wat u zocht? Ja Nee, terug naar zoekresultaten

sluiten