Hoe wordt mijn arbeidsongeschiktheidsuitkering berekend?

Elk land heeft eigen regels voor het vaststellen van arbeidsongeschiktheid en het berekenen van de uitkering. Als UWV de uitkering berekent, gaan we na in welke landen u premie heeft betaald en het stelsel dat daar wordt gebruikt.

Binnen de landen waarmee Nederland een verdrag heeft afgesloten, zijn er 2 soorten stelsels.

• Opbouwstelsels
  De hoogte van de uitkering wordt bepaald door de periode waarin u verzekerd bent geweest. Hoe langer u verzekerd bent geweest, hoe hoger uw uitkering. Vaak geldt een minimumperiode waarin u verzekerd moet zijn geweest. Deze periode mag zijn opgebouwd uit verschillende periodes in verschillende landen. Landen met een opbouwstelsel zijn: Australië, Canada, Chili, Bosnië-Herzegovina, Japan, Kaapverdië, Kroatië, Macedonië, Noorwegen, Servië, Montenegro of de Verenigde Staten. 

• Risicostelsels
  Bij een risicostelsel maakt het niet uit hoe lang u verzekerd bent geweest. Het gaat er om dat u verzekerd bent op het moment dat u arbeidsongeschikt wordt.
  Landen met een risicostelsel zijn: Israël, Marokko, Nederland, Nieuw-Zeeland, Tunesië of Turkije.

Bent u in Nederland verzekerd als u arbeidsongeschikt wordt, dan zijn er voor het berekenen van uw uitkering 2 situaties mogelijk:

• Alle landen waar u heeft gewerkt, hebben een risicostelsel
  Het land waar u als laatste werkte voor u arbeidsongeschikt werd, betaalt de uitkering.
  
  Voorbeeld
  
  Meneer Armani werkt in Nederland en wordt arbeidsongeschikt. Hij heeft in de jaren ervoor ook in Marokko gewerkt. Dit land heeft een risicostelsel, net als Nederland. Nederland is het laatste land waar meneer Armani werkte. UWV beoordeelt of hij arbeidsongeschikt is en betaalt een eventuele uitkering. 
  

• Minimaal één van de landen waar u heeft gewerkt, heeft een opbouwstelsel

  • Bent u arbeidsongeschikt geworden tijdens Nederlandse verzekering? Dan worden er twee berekeningen gemaakt. De berekening die de meeste uitkering oplevert, geldt voor u.
    
    Berekening 1
    Elk land maakt een berekening en bekijkt daarbij hoe lang u in dat land heeft gewerkt ten opzichte van het andere verdragsland. (Dit wordt de pro rata berekening genoemd.)
    
    Voorbeeld
    
    Meneer Cernic was 2 jaar in Nederland en 6 jaar in Servië verzekerd. Terwijl hij in Nederland verzekerd is, wordt hij arbeidsongeschikt. Nederland en Servië berekenen volgens de eigen regels de uitkering. Meneer Cernic ontvangt de Servische uitkering, en daarnaast 2/8 deel van de normale Nederlandse uitkering.
    Bij de verdeling van de tijdvakken is het afhankelijk van het verdrag wat als noemer voor de breuk wordt gebruikt. In het ene geval (zoals bij het voorbeeld) wordt uitgegaan van het arbeidsverleden. Maar het kan ook zijn dat het aantal jaren vanaf een bepaalde leeftijd maatgevend is.
    
    Voorbeeld
    
    Meneer Jones is op zijn 32e verjaardag arbeidsongeschikt geworden. Hij was 2 jaar in Nederland en 6 jaar in Australië verzekerd. Hij heeft gestudeerd tot en met zijn 24e . Terwijl hij in Nederland verzekerd is, wordt hij arbeidsongeschikt. Nederland en Australië berekenen volgens de eigen regels de uitkering. Meneer Jones ontvangt de Australische uitkering. In het verdrag is geregeld dat de noemer het aantal jaren is vanaf het moment dat de arbeidsongeschikte 15 jaar is. Dat is dus 17 jaar. Hij ontvangt aan Nederlandse uitkering 2/17 van een normale Nederlandse uitkering.
    
    Berekening 2
    Hierbij worden de arbeidsongeschiktheidsuitkeringen van elkaar afgetrokken. Nederland (risicostelsel) vermindert uw uitkering met de uitkering(en) die u krijgt van landen met een opbouwstelsel. (Dit wordt de anticumulatie-berekening genoemd.)
    
    Voorbeeld
    
    Voor meneer Jones wordt ook op deze manier de uitkering berekend. Australië en Nederland stellen volgens hun eigen regels de uitkering vast. Nederland stelt dus een gewone Nederlandse uitkering vast. Als er niets met de Australische uitkering wordt gedaan, zou meneer Jones zelfs meer kunnen ontvangen dan hij verdiende. Vandaar dat de Australische uitkering van de Nederlandse uitkering wordt afgetrokken. Meneer Jones ontvangt zowel van Australië als van Nederland een uitkering.
    
    De berekening die voor u het meest gunstig is, wordt gebruikt.

  • Bent u arbeidsongeschikt geworden tijdens niet-Nederlandse verzekering en bent u in het andere verdragsland verzekerd? Dan maakt elk land een berekening en bekijkt daarbij hoe lang u in dat land heeft gewerkt ten opzichte van het andere verdragsland (Dit wordt de pro rata berekening genoemd).
    
    Voorbeeld
    
    Meneer Cernic was 2 jaar in Nederland en 6 jaar in Servië verzekerd. Terwijl hij in Servië verzekerd is, wordt hij arbeidsongeschikt. Nederland en Servië berekenen volgens de eigen regels de uitkering. Meneer Cernic ontvangt de Servische uitkering, en daarnaast 2/8 deel van de normale Nederlandse uitkering.
    
    Bij de verdeling van de tijdvakken is het afhankelijk van het verdrag wat als noemer voor de breuk wordt gebruikt. In het ene geval (zoals bij het voorbeeld) wordt uitgegaan van het arbeidsverleden. Maar het kan ook zijn dat het aantal jaren vanaf een bepaalde leeftijd maatgevend is.
    
    Voorbeeld 
    
    Meneer Jones is op zijn 32e verjaardag arbeidsongeschikt geworden. Hij was 2 jaar in Nederland en 6 jaar in Australië verzekerd. Hij heeft gestudeerd tot en met zijn 24e .Terwijl hij in Australië verzekerd is, wordt hij arbeidsongeschikt. Nederland en Australië berekenen volgens de eigen regels de uitkering. Meneer Jones ontvangt de Australische uitkering. In het verdrag is geregeld dat de noemer het aantal maanden vanaf het moment dat de arbeidsongeschikte 15 jaar is. Dat is dus 17 jaar. Hij ontvangt aan Nederlandse uitkering 2/17 van een normale Nederlandse uitkering.